«Таза Қазақстан»: Kozybayev University-де қалдықтарды жаңа мүмкіндіктерге айналдыратын Экохаб ашылды

Президент бастамасынан нақты экологиялық іс-әрекеттерге дейін. Kozybayev University-де Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев көтерген «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бастамасын қолдау мақсатында құрылған оқу-тәжірибелік кеңістік – Экохабтың салтанатты ашылу рәсімі өтті.

Мұнда студенттер экологияны оқып-үйреніп қана қоймай, пластикті қайта өңдеп, қайталама шикізаттан түрлі бұйымдар жасап, өңірдің экологиялық мәселелерін шешуге бағытталған ұсыныстар әзірлей алады. Экохаб жауапты тұтыну мәдениетін қалыптастыру және айналымды экономика қағидаттарын дамыту мақсатында білім беру, ғылым, бизнес және мемлекеттік құрылымдардың басын қосады.

Экохаб жобасының әлеуметтік серіктестері қатарында «Радуга» ЖШС, Солтүстік Қазақстан облысы бойынша Экология департаменті, «Байтақ» Қазақстанның жасылдар партиясының Солтүстік Қазақстан облыстық филиалы, «Экодвиж» волонтерлік ұйымы және Солтүстік Қазақстан облысының Жастар ресурстық орталығы бар.

Бір жылдың ішінде идеядан нақты іске дейінгі жолдан өту мүмкін болды. Экохабтың материалдық-техникалық базасы, соның ішінде, университеттің «3.2.1 Старт» жобасына қатысуы және құны 5 миллион теңге болатын жабдықты сыйға тартқан Coca-Cola компаниясының қолдауы арқасында жасақталды.

Шредер, инжектор және пресс пластикті қайта өңдеудің толық циклін – шикізатты ұсақтаудан бастап дайын бұйымдар жасауға дейінгі үдерісті жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Экохабта кәдесый өнімдері жасалып, ғылыми зерттеулер жүргізіледі, студенттік бастамалар іске асырылып, мектеп оқушыларына қалдықтарды қайта өңдеу негіздері үйретіледі.

«Математика және жаратылыстану ғылымдары факультетінің География және экология кафедрасында 400-ге жуық студент білім алады. Экохаб оларға пластикті қайта өңдеу бойынша тәжірибелік дағдыларды меңгеруге және күнделікті өмірде экологиялық әдеттерді қалыптастыруға мүмкіндік береді. Бұл жұмысқа мектеп оқушыларының да тартылуы маңызды. Өйткені экологиялық мәдениет күнделікті қарапайым әрекеттерден басталады», – деп атап өтті МЖҒФ деканы Анна Корнилова. Сондай-ақ ол қайта өңделген пластиктен брелоктарды қоса алғанда, түрлі кәдесый өнімдерін жасауға болатынын айтты.

Айта кетейік, университеттің барлық оқу корпустарында макулатура жинауға арналған жәшіктер орнатылған. Сонымен қатар «Радуга» ЖШС-мен бірлесіп, студенттерге қалдықтарды бөлек жинау қағидаттары үйретілуде.

Экохаб жұмысының тағы бір маңызды бағыты – өңірдегі қалдықтарды басқару саласындағы нақты мәселелерді шешу. Жоба серіктесі «Радуга» ЖШС қалалық және облыстық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық қызметтерімен бірлесіп, коммуналдық қалдықтарды басқару бағдарламасын әзірлеуде. Өңірде жаңа полигон мен қоқыс сұрыптау зауытын салу жобасы жоспарланған. Бұл қоқысты жинау, уақытша сақтау және тасымалдау үдерістеріне заманауи тәсілдерді енгізуді талап етеді.

«Біз университетпен цифрлық платформа құру және студенттерді қалдықтарды басқару бағдарламасын әзірлеуге тарту мәселелерін талқылап жатырмыз. Бүгінде біздің кәсіпорын жылына шамамен 5 мың тонна полиэтиленді, макулатура мен картонды қайта өңдейді. Алдағы уақытта қайта өңдеу көлемін үш-төрт есе арттыруды жоспарлап отырмыз. Жастар, біз сендерге үміт артамыз! Бәлкім, көп ұзамай араларыңнан біздің кәсіпорынға экологтар, технологтар мен инженерлер болып келетін мамандар шығар», – деп атап өтті «Радуга» ЖШС атқарушы директоры Петр Шарапаев.

Экохаб ғылыми зерттеулер жүргізетін алаңға да айналады. Студенттер мен магистранттар қазірдің өзінде экологиялық жобалармен айналысып жүр: полимерлерді қайта өңдеу әдістерін зерделеп, су мониторингін жүргізеді, табиғи үдерістерді зерттейді және тақырыптық карталар әзірлейді. Экологиялық ағарту жұмыстарына мектеп оқушылары, оқытушылар мен «Жасыл Team» қозғалысының волонтерлері де қосылады.

«Бүгінде жастар мен мектеп оқушылары пластикті, макулатураны және алюминийді қайта өңдеу мәселелері туралы ерте кезден ойлана бастайды. Біздің міндетіміз – олардың осы қызығушылығын қолдап, жаңа экологиялық бастамаларды жүзеге асыруға жағдай жасау. Экохаб – білімнің тәжірибеге ұласатын, жаңа мүмкіндіктерге жол ашатын кеңістік», – деп атап өтті Kozybayev University Басқарма мүшесі, әлеуметтік-мәдени даму жөніндегі проректор Әділхан Төлепберген.

Университет атынан ол экологиялық ортаны дамытуға үлес қосқысы келетін барша азаматты Экохаб жұмысына атсалысуға шақырды.

«Экохабтың мүмкіндіктерін пайдаланып, оның жұмысымен танысыңыздар! Экологиялық бастамалар туралы көбірек білгісі келетін және қоршаған ортаны сақтауға өз үлесін қосуға ниетті жандар үшін Экохабтың есігі әрдайым ашық», – деді Әділхан Төлепберген.

Мұндай өзара іс-қимылдың маңыздылығын Солтүстік Қазақстан облысы бойынша Экология департаментінің мемлекеттік экологиялық бақылау бөлімінің басшысы Асхат Мапенов те атап өтті.

«Қалдықтарды басқару – жасыл экономикаға көшудің маңызды бағыттарының бірі. Қалдықтар шикізатқа айналуы тиіс. Ол үшін ғылымның, бизнестің, мемлекеттің және қоғамның бірлескен күш-жігері қажет. Экохаб қоршаған ортаға ұқыпты қарау мәдениетін қалыптастыруға ықпал етіп, әр адамның үлесі қаншалықты маңызды екенін көрсетеді», – деді ол.

Іс-шара соңында «Өзімізден бастайық» атты экологиялық акция өтті. Акцияға қатысушылар қалдықтарды сұрыптауға, пластикті пайдалануды азайтуға, су мен электр энергиясын үнемдеуге және экологиялық бастамаларды қолдауға уәде берді.