Учебные результаты 6М060800 Экология

 Магистратураның білім беру бағдарламасы бойынша дайындық оқу бағдарламасында ғылыми-зерттеу және кадр басқаруды ұсынады:

Магистратурада кадр басқару жүйесі екі бағытта жүргізіледі:

• бейінді;
• ғылыми және педогогикалық.

Ғылыми және педагогикалық магистратура жоғарғы оқу орынынан кейінгі кадр дайындау жоғарғы жүйесі және оқу бағдарламаларын іске асырады, жоғарғы оқу орынынан кейінгі және ғылыми-зерттеу бөлімінде, тереңдетілген ғылыми-педагогикалық қабілеті болу.

Осы модульдік білім беру бағдарламасының түлектеріне  «6М060800 «Экология» мамандығы бойынша жаратылыстану ғылымдарының магистрi» дәрежесі беріледі.

6М060800 «Экология» мамандық бағдарламасының ғылыми педагогикалық дайындықтағы  басты міндеттері:

• магистрантың экология және педагогикалық қызметтерінде теориялық және жеке тәжірбиелік дайындығын тереңдету;
• магистранттың  әлем бейнесін толыққанды түсінуін қамтымасыз ететін маңызды және тұрақты білім меңгеруі тиіс;
• дамып жатқан әлемдегі кәсіби біліктігін қамтымасыз ету үшін және кең ой өрісін дамыту үшін, ғылым торабында сапалы білім алуы керек;
• бүкіл өмір бойындағы белсенді өмірлік іс әрекетінде тәуелсіз шығармашылығында жаңа білім, талаптар қалыптастыра отыра, білім алушылардың  өз бетінше кемелдену және өздігінен даму қабілетін қалыптастыру;
• ғылыми-зерттеу жұмыстарын сәтті іске асыру, жоғарғы оқу орындарында дәріс беруде азаматтық  белсенділігі, соның ішінде кәсіби жинақтау мәдинетін, жоғарғы кәсіби мәдениеті бар мамандарды даярлау;
• ғылыми-зертеу жүргізу және ұйымдастыруда икемдер алу;
• жоғарғы оқу орындарында дәріс өткізу және психологилық тәжірбиесі, вуздік педагогикалық обылысында қажетті білім алу;
• (магистрант жоғарғы оқу орынының оқу жопсарында көрсетілген міндетті және негізгі дәрістерді таңдап) халықаралық  білім беру бағдарламасының үлгісіне сай барынша икемделуі.

Оқу бағдарламасына сай 6М060800 «Экология» мамандығының магистранты келесі арнайы құзіреттерге ие болады.

жалпы:

• кәсіби қызымет саласында заманауи экологиялық мәселелерде және табиғатты пайдалану мен экологиялық заңдылықтарда білімін қолдану қабілетін дамыту;
• тұрақты дамудың әлемдік және аумақтық  тұжырымдамалық негіздерін иелене отырып, алған білімін әртүрлі аумақтық дәрежелердегі тұрақты дамуды қамтымасыз етуде қолдана білу;
• ғылыми-зерттеу және ғылыми-өндірістік жобаларды өткізу мен іске асыру, құрастыруға дайын болу.

Ғылыми-зерттеулік және педагогикалық іс әрекетінде:

• академиялық мекемелерде және вуздерде экология, табиғатты қорғау және қоршаған орта туралы ғылым салаларында ғылыми-зерттеулер өткізе біледі;
• доктарантурада осы ғылыми мамандық бойынша білім алуға даярланған;
• экологиялық дәрістерді мектеппен вуздерде оқыта алады.

Жобалы-өндірістік және бақылау-сараптаулық қызыметі:

келесі міндеттерді шешуге дайын:

• қоршаған ортаға тиетін ықпады бағалу;
• табиғатты қорғау туралы үлгілі іс шараларды жобалауы;
• әртүрлі аудандағы иерархиялық деңгейдегі әлуметтік-экономикалық және шаруашылық қызыметтегі жобалау мен сараптамалау;
• адамның қызмет саласында және халық шаруашылығында экологикалық қауіпсіздікті қамтымасыз  ету;
• әртүрлі жобалық талдауларда экологикалық сараптама өткізу;
• табиғи ортаны сақтап қалудағы дағдылы ұсыныстар жасап беру;
• бақылау-тексерулік, экологиялық аудит қызметін.

     Магистр естественных наук по специальности 6М060800 «Экология» должен

Білу:

• өзінің кәсіби қызыметіндегі міндеттерін, оның сипаттамаларын (моделдерін), тәсілдерінің сипаттамаларын, амал, технологияларын, міндеттердің шешілу алгоритмін;
• жүйелік экологиялық талдаудың амалын;
• биосфераның биологиялық басты өнімділіктерін, адамзаттың азық-түлік қорын жаңғырту үрдісін;
• адамзаттың іс-әрекетінің саладарынан флора мен фаунаның түрі мен құрамы өзгеріске ұшырауы, механизмдерін білу, экосистеманың тұрақтылығын қамтымасыз ететін, экосистеманың үдірісін іске асыру мүмкіншілігін көрсету;
• заманауи даму теориясын, экологиялық құрамдардың қалпында сақтау заңдылықтарын басты түрлерін сақтап қалу концепциясы;
• экологиялық жағдайлардың басты кризистік шектері, оларға кәсіби дайындықты қолдана білу және оны жеңіп шығу іс шаралары;
• басты ластауғыш топтары, олардың миграциалау жолдары, трансформациясы және экосистемада жиналуы;
• қоршаған ортадағы басты ластағыштарды табу және сандық баға беру тәсілдерін білу;
• организмға орта факторларды әсердiң тетiктерi және ортаның жағымсыз әсерлерiне оның орнықтылығы, бейiмделудiң жолының шектерi;
• адам ағзасына, биоценозға және жеке организмдерге әртүрлі табиғи ластауғыштарының әсерінің айырмашылығы;
• басты токсикологиялық нормалау;
• адам денсаулығының басты физиологиялары, экологиялық қауіп-қатердің факторлары, экологиялық қалыптасу мүмкіншіліктері;
• Жердің атмосферасының басты жылу тәртібі және радиациалық заңдылықтары, соның ішінде ауарайының әлемдік және аумақтық деңгейде өзгеру тенденциялары;
• Жер бетінің су көздерін, оның трансформациялық және қалыптасу заңдылықтары, өзендердің, көлдердің, суқоймаларының, жер асты суларының және теңіздер мен мұхиттардың гидрологиялық режимінің айырмашылығын;
• экосистеманың жағдайын талдайтын басты математикалық құрастыру және компьютерлық тәсңлдерімен талдауды білу;
• экосистеманың жағдайын талдау және байқау тәсілдері, қоршаған ортаға мониторинг жасау;
• табиғаты оңтайлы қолданудың экологиялық принциптері;
• аумақтардың экологико-экономикалық тепе-теңдік жағдайын, жаңғыртылалын және жаңғыртылмайтын пайдалы қазбалардың мәселесі, кәсіпорындардағы қоқыстарды қайта қолдану мен дизактивациялау;
• табиғатты қолдануды нормативті-құқұқпен басқару, оның мақсаттары, басқада басқару аяларымен тәртіби әрекеттері;
• басты принциптер, заңдылықтар мен уақыттық заңдар геосистемалық қалыптасу аумақтық және жергіліктік деңгейлерде; ландшафтың дамуын және қызымет істеуін; басты типологиясы және саралануы; табиғи-антропогендік геосистемалар туралы ұсыныс; ландшафтік-картографиялық талдаудың оңай тәсілдерін білу;
• жер бетіндегі  және кейбір субаквальдік экожүйелердегі топырақ жамылғысының компонеттік рөлі; топырақтың біртектіемес   биоалуантүрлігінің байланысы; топырақтың құнарлығы мен биоценоздың өнімділігі; топырақтың экологиялық функциялары.

           Меңгеру:

• барабар нысан үлгісін таңдау (салу)  үшін объектілерді немесе қызметтің жүйелері модельдерін пайдаланады;
• қажетті әдістерді мен талдау құралдарының көмегімен қызметтінің  нысанын жағдайды мен динамикасын талдау;
• өзінің қызметтінің (жоба, зерттеу) міндеттерді әдепті тұжырымдау, олардың қарым-қатынасты орнатуға, жүйелерінің міндеттерге моделін салу, талдау, мәселенің  себептерін пайда болуынын  диагностикалау;
• Міндеттердің (мәселелерін) шешімдерді қабылдау үшін  жобаның мақсаттарды (бағдарламаларды) қалыптастыруы керек, мақсатқа жету  көрсеткіштері мен критериялары, олардың өзара байланыстың құрылымды жасау, міндеттердің (мәселердің) шешімдерді алғашқылықтарды орнату,қызметтің өнегілі аспектерды есептеу;
• динамиканы болжау, объектінің өсу беталысы, үдестері, міндеттерін, мәселерді, олардың жүйелері , формализовандық модельдермен қолдану, әдістермен;
• тұрақты, дәлелді қорытындарды жасау;
• табиғатты қорғау үшін шаралаларды жоспарлау және іске жүргізу;
• табиғатты қорғау үшін экономикалық  ынталандырудың шараларды  жоспарлау.

Дағдыларын меңгеру:

• өзінің кәсіби қызметте пайдаланылатын ақпаратты сақтау және өңдеу (редакциялау), деректерді жинау компьютерлік әдістері;
• қоршаған ортаға әсеріне бағалау жүргізу;
• өзінің қызметін бағалау және бақылау;
• қазіргі заманғы экологиялық жобалау: мәселенің жалпылама шешімдердің ңұсқаларды  құру алу, міндеттерді, осы нұсқаларды талдау, әрбір ңұсқалдардың нәтижелерді болжау, альтернативтік ңұсқаларды жинақтау,  көпкритиялдік жағдайда ымыралы шешімдерді табу, белгісіздігі, жобаны іске асыру.