5В060800 «Экология» мамандығының оқұ нәтижелері

Осы модульдік білім беру бағдарламасының бітірушісіне «жаратылыстану бакалавры» академиялық дәрежесі беріледі.

Жаратылыстану бакалаврлары келесі негізгі құзыреттерді меңгереді:

1) ана тілі саласында

• жазбаша және ауызша түрде (тыңдау, сөйлеу, оқу және жазу) экология және қоршаған ортаны қорғау саласында ұғымдар, ой-тұжырымдар, сезімдер, деректер және пікірлерді түсінуге және білдіруге, сонымен қатар оқу кезінде, жұмыста, үйде және бос уақытта түрлі қоғамдық әрі мәдени контексте тиісті лингвистикалық және шығармашылық қарым-қатынас құруға қабілетті.

2) шет тілдері саласында

• Мемлекеттік, орыс және ағылшын тілінде коммуникацияның негізгі дағдыларын меңгереді: экология және қоршаған ортаны қорғау саласындағы ұғымдар, деректер және пікірлердің тиісті әлеуметтік және мәдени контексінде жазбаша және ауызша түрде (тыңдау, сөйлеу, оқу және жазу) түсінуге, білдіруге және түсіндіруге қабілетті. Медиация және мәдениаралық ұғыну дағдыларына ие.

3) Іргелі математикалық, жаратылысғылыми  және техникалық дайындық

• жоғары мектепте математикалық, жаратылысғылыми, техникалық  пәндерді оқу барысында алған білімдік әлеует, тәжірибе және тұлғалық қабілеттерді қолдануға,  кәсіби міндеттерді шешу әдістерін,  математикалық және жаратылысғылыми ойлаудың дамуын анықтау, бақылау, бағалауға қабілетті және дайын.

4) компьютерлік

• жұмыс, бос уақыт және коммуникация үшін қазіргі ақпараттық технологияларды сенімді әрі сыни қолдануға қабілетті, әрі компьютер, қарым-қатынас және қызмет құратын желілерде Ғаламтор арқылы кәсіби қызмет саласында ақпаратты қолдану, орнына келтіру, бағалау, сақтау, өндіру, көрсету және алмасу дағдыларын меңгереді.

5) оқу

• ой-өрісі кең және мәдени тұрғыда ойлайтын жоғары білімді тұлғаны қалыптастыратын экологиялық, географиялық пәндер (ғылымдар) саласындағы базалық білімді меңгереді; үнемі оқудың қажет екенін сезінеді, қолжетімді мүмкіндіктерді таба алады; оқуға ұмтылады және тапжылмай оқуды жалғастыруға қабілетті.

6) әлеуметтік

• қоғамдық пікір, салт-дәстүр, қоғамдық нормаларға негізделген әлеуметтік-этикалық құндылықтарды біледі және өзінің кәсіби ісінде соларға бағдарлана алады;
• Қазақстан халқының мәдениетін біледі және олардың салт-дәстүрлерін сақтайды;
• Қазақстанның құқықтық жүйе және заңнама негізін біледі және сақтайды;
• қоғамның әлеуметтік даму беталысын біледі;
• түрлі әлеуметтік оқиғаларда адекватты түрде бағыт таба біледі;
• компромисс таба біледі және ұжымның пікірімен өз пікірін салыстыра біледі;
• іскерлік этика нормалары, мінез-қылықтың этикалық және құқықтық нормаларын меңгереді;
• кәсіби және тұлғалық өсуге ұмтылады;
• командада жұмыс істеуге, өз көзқарасын сыпайы түрде дәлелдеуге, жаңа шешімдер ұсынуға қабілетті.
• белсенді өмір позициясын түсінеді және жүргізе алады, басқа жеке тұлғаларға қатысты өздігінен өз мінез-қылығын реттей алады, топта,  ұжымда оларға ешбір зиян келтірмей және нормативтік регламент аясында лидерлікке ұмтылады.

7) экономикалық және басқарушылық

• экономиканың мемлекеттік реттеу мақсаттары мен әдіс-тәсілдерін, мемлекеттік сектордың экономикадағы рөлін біледі және түсінеді;
• экономикалық білім негіздерін меңгереді, менеджмент, маркетинг, қаржы және т.б. туралы ғылыми көзқарасы бар;
• сыни тұрғыдан ойлау, бақылауға қажетті дағдылары, талғап-талдап түсіндіру, талдау, қорытынды шығару, баға беру қабілеттеріне ие;
• креативтілік (шығармашылық) қабілеттері бар: бір аспектіден екіншісіне көшу, жалпыға мәлім, қарапайым, бұрыннан белгілі не бұрыннан бекітілгендерден өзгеше идеялар ұсыну, мәселенің түпкі мәнін көре білу, стереотиптерге қарсы тұру.

Жаратылыстану бакалаврлары  5В060800 Экология мамандығының білім беру бағдарламасы бойынша келесі арнайы құзыреттерін меңгереді.

• жаратылыстану ғылымының негіздері, теориялық, қолданбалы экологияны, биосфера эволюциясы, Жердің басқа қабықтарын, әр түрлі рангтегі экожүйелердің құрылымы, табиғи құрамы және антропогенді экожүйе заңдылықтары мен олардың функционалдығын; қоршаған ортаның геохимиялық құрамын, глобалды, аймақтық, локалды экологиялық проблемаларының мониторингінің міндеттері мен принциптерін; экологиялық нормалау және экспертиза негіздерін; табиғатты қолданудың әр түрлі салаларында ресурстарды үнемдеу технологиясы мен табиғат ресурстарының классификациясын; биоәртүрлілікті сақтау, табиғатты қолдану мен қоршаған ортаны қорғаудағы халықаралық және ұлттық заңшығарушы негіздерін; экологиялық білім мен тәрбиенің мазмұны мен құрылымы; Қазақстан қоршаған ортасының экологиялық жағдайын біледі.
• қоршаған ортаның жағдайын болжап, қадағалау, экологиялық процестердің динамикасына анализ жасау, далалық және эксперименталды экологиялық зерттеулерді үйымдастырып, өткізу; экологиялық объектілерді карталау, экологиялық ақпаратты жалпылау, анализ жасау, жинақтауды жүзеге асыру; экологиялық кәсіпорын мен ұйымның жеке практикалық сұрақтарды кәсіби түрде шешу; өндірісте экологиялық қауіпсіздіктің шарттарын орындау; биоиндикация әдістерін қолдану, жобарды экологиялық бағалау; ұйымдар мен кәсіпорындардың экологиялық қауіпсіздігін анықтау; тұрғындар арасында тәрбиелік және білім беру жұмыстарын өткізе алады.
• қоршаған орта сапасының көрсеткіштері мен экологиялық нормативтерінің бақылау сапасын, санау жүйесін, далалық және эксперименталды экологиялық зерттеулерін жүргізуде дағдыланған; өндірістік және т.б. жұмыстарды бағалау, биологиялық,рекреационды, минералды-шикізатты, топырақ, су ресурстарының ластануы жөнінде алдын ала хабарлауды өткізу; техниканың экологиялық қауіпсіздігін анықтау, қоршаған орта сапасын анықтау бойынша технологиялық процестерді, тұрғындар арасында қоршаған ортаны сақтау туралы агитация, пропаганда және экологиялық экспертизаларды жүргізу, қоршаған орта сапасын бағалау туралы қорытынды жасай алады.
• Ақпаратты технологиялар, жаңа техникалық жабдықтарды қолдану негізінде қоршаған ортанын жағдайын болжау, бағалау, анализ жасау және қадағалау; кәсіпорын мен ұйымның жеке практикалық сұрақтарды кәсіби түрде шешу; далалық және эксперименталды экологиялық зерттеулерді жүргізу негізінде қоршаған орта сапасына аудиторлы және кәсіби баға беру.

Жаратылыстану бакалаврлары  5В060801 Қоршаған ортаны қорғау және биотүрлілікті сақтау білім беру траекториясының білім беру бағдарламасы бойынша келесі арнайы құзыреттерін меңгереді.

• қоршаған ортаны ластанудан қорғау туралы ғылыми негіздерді; табиғи ресурстардың кадастр түрлерімен кадастрлеу мазмұнын; табиғи ортаның оптимизациясын; су экожүйелердің классификациясын, бұзылған экожүйелерді қалпына келтіру және сақтап қалу; ерекше қорғалатын табиғи территориялардық қорғалу режимі, мәртебесі мен категорияларын біледі.
• Қоршан ортаны ластанудан қорғау жөнінде іс-шараларды ұйымдастыру мен жүргізу; әртүрлі табиғи –экологиялық, әлеуметтік-экологиялық, экономикалық шарттарда биоалуантүрлілікті сақтау; биоалуантүрлілік пен экожүйелердің тұрақтылылығын сақтау жөнінде іс-шаралар жүргізеді.
• ақпаратты технологиялар мен жаңа техникалық жабдықтарды қолдану негізінде қоршаған ортаны сақтау мен қорғау бойынша іс-шараларды болжау, бағалау, қадағалау, анализ жасайды.

Жаратылыстану бакалаврлары  5В060802 Экологиялық сараптама және аудит білім беру траекториясының білім беру бағдарламасы бойынша келесі арнайы құзыреттерін меңгереді.

• халықаралық, ұлттық деңгейде қоршан ортаны қорғауда стандартизация мен сертификация жүйесін; қоршаған ортанын сапасын кәсіби және аудиторлы бағалаудың ғылыми-практикалық негіздерін біледі.
• қоршаған ортаны қорғауда экологиялық нормативтер, стандарттар, техникалық жабдықтар мен технологгиялық қадағалаумен айналысады.
• жобалардың экологиялық аудиторлау, стандартизация мен сертификациялау, экологиялық бағалау, экспертиза негіздерін біледі.
• ақпаратты технологиялар, жаңа техникалық жабдықтарды қолдана отырып,  экологиялық экспертиза мен аудиторлау шараларына болжам жасау, бағалау, қадағалау, анализ жасауға қабілетті.